Lêkolîneke akademîk li ser koka û peyvsaziya zimanê kurdî ji aliyê lêkolîner Merwan Hemî ve

The Evolution of Proto-Kurdish: A Comparative Historical-Linguistic Study

Marwan Hamay*
PhD Researcher, RWTH Aachen University, Linguistics and Communication, Germany
marwan.hamay@rwth-aachen.de

Abstract:
This study investigates the origins of Proto-Kurdish and its diachronic development within the Northwestern Iranian language family, with a focus on phonological, morphological, and syntactic features.

The research aims to trace the linguistic trajectory of Kurdish from its Proto-Iranian roots (circa 2000 BCE) to its modern dialectal forms (Kurmanji, Sorani, and Zazaki), while examining sociocultural interactions in the Zagros region.

Utilizing a comparative-historical methodology, the analysis integrates lexicographical data and etymological studies to reconstruct linguistic evolution.

Findings demonstrate Kurdish’s continuity with ancient Iranian languages, such as Median, and its retention of distinct features, such as partial ergativity, alongside substrate influences from local languages.

The study is structured into five sections: introduction, linguistic evolution, typological features, syntactic-semantic analysis, and conclusions, proposing future comparative studies to refine understanding of Kurdish’s divergence within the Iranian branch.

Keywords:
Iranian languages, phonology, morphology, linguistic paleontology, Kurdish language phylogeny.


Pêşketîna zimanê yekem ê Kurdî:
Lêkolîneke zimannasî ya dîrokî ya berawirdî
Merwan Hemî
Lêkolînerê PhD, Zanîngeha RWTH Aachen, Zimannasî û Ragihandinê, Almanya

Kurtehî:
Ev gotar, bi balkişandina ser taybetmendiyên wê yên fonolojîk, morfolojîk û sentaksî, li ser bingeh û pêşveçûna proto-kurdiyê di nav zimanên îranî yên bakur-rojavayî de vedikole.

Armanca lêkolînê şopandina rêya zimanê Kurdî ji rehên wê yên Proto-Îranî (nêzîkî 2000 BZ) heta zaravayên wê yên nûjen (Kurmancî, Soranî, Zazakî) ye, di heman demê de analîzkirina têkiliyên çandî yên li herêma Zagrosê ye.

Lêkolîn li ser bingeha ferheng û lêkolînên zimannasî yên orîjînal, rêbaza zimannasî-dîrokî ya berawirdî bikar tîne.

Lêkolîn nîşan didin ku zimanê Kurdî bi zimanên îranî yên kevnar, wek mînak Medî, û bandorên herêmî re berdewam e, di heman demê de taybetmendiyên zimannasî yên wekî argatîva qismî diparêze.

Encam cudabûna Kurdî di sedsala 7an a PZ de piştrast dikin, û ji bo baştirkirina têgihîştina cudatiya zimannasî lêkolînên berawirdî pêşniyar dikin.

Lêkolîn li ser pêşgotin, pêşveçûna zimannasî, taybetmendiyên zimannasî, rêziman û semantîkê disekine, û piştre jî encamname tê.

Peyvên sereke:
Zimanên îranî, fonolojî, morfolojî, eslê zimannasî, dara zimanê kurdî.


تطور اللغة الكردية الأولى: دراسة لغوية تاريخية مقارنة
مروان حمي
باحث دكتوراه، جامعة آخن التقنية، تخصص علم اللغة والاتصال، ألمانيا

الملخص

يستكشف هذا البحث أصول اللغة الكردية البدائية
(Proto-Kurdish)
وتطورها ضمن اللغات الإيرانية الشمالية الغربية، مع التركيز على سماتها الصوتية، والصرفية، والتركيبية.

يهدف البحث إلى تتبع مسار الكردية من جذورها في اللغة الإيرانية البدائية
(حوالي 2000 ق.م) إلى لهجاتها الحديثة: الكورمانجية، والسورانية، والزازاكية،
مع تحليل التفاعلات الثقافية في منطقة زاغروس.

يعتمد البحث المنهج اللغوي-التاريخي المقارن، بالاستناد إلى القواميس والدراسات اللغوية التأصيلية.

يكشف البحث عن استمرارية الكردية مع اللغات الإيرانية القديمة، مثل الميدية، والتأثيرات المحلية،
مع الحفاظ على سمات لغوية مثل الأرغاتيفية الجزئية.

تؤكد النتائج تميز الكردية بحلول القرن السابع الميلادي،
مع اقتراح دراسات مقارنة لتعزيز فهم التمايز اللغوي.

يتناول البحث المقدمة، والتطور اللغوي، والسمات اللغوية، وعلم التركيب، والمعاني، متبوعًا بالخلاصة.

الكلمات المفتاحية:
لغات إيرانية، فونولوجيا، مورفولوجيا، التأصيل اللغوي، شجرة اللغة الكردية.


 يمكن إكمال قراءة الدراسة وتحميلها من الرابط التالي:


تحميل الدراسة بصيغة PDF

لنبذة تعريفية عن الباحث مروان حمي، يرجى الضغط على الرابط التالي:


النبذة التعريفية عن الباحث مروان حمي

للتواصل مع مروان حمي لأي سؤال عن البحث أو استفسار عن اي مصطلحات على الإيميل التالي  marwan.hamay@rwth-aachen.de

*Lêkolîner Marwan Hemî: jiyaneke zanistî û pîşeyî

Marwan Hemî xwendekarê doktorayê ye di warê zimannasî û ragihandinê de li Zanîngeha Teknîkî ya RWTH Aachenê li Almanyayê. Ew ezmûneke akademîk a xurt di warên medya û zimannasiyê de bi ezmûneke pîşeyî ya meydanî di rojnamegerî û edîtoriyê de têkildar dike.

Rêwîtiya wî bi têkiliyeke berhemdar di navbera lêkolîna teorîk û sepandina pratîk de tê nîşankirin. Ew hewl dide ku valahiya di navbera van her du waran de, bi taybetî di qadên ragihandinê û zimannasiyê de, kêm bike.

Baldariya wî ya lêkolînî li ser zimannasiya berawirdî, analîza gotara medyayê, bingehkirina zimanî ya kurdî, û nivîsandina akademîk disekine.

الباحث مروان حمي: سيرة علمية ومهنية

باحث دكتوراه في علم اللغة والاتصال بجامعة
RWTH آخن التقنية
بألمانيا، يجمع بين خبرة أكاديمية رصينة في الإعلام واللغويات،
وتجربة مهنية ميدانية في الصحافة والتحرير.

يتّسم مساره بالتداخل الإنتاجي بين البحث النظري والتطبيق العملي،
إذ يسعى إلى ردم الهوة بين الاثنين في ميداني الاتصال واللسانيات.

تتركّز اهتماماته البحثية على اللسانيات المقارنة، تحليل الخطاب الإعلامي،
التأصيل اللغوي للكردية، والكتابة الأكاديمية.

Aus den Werken des Forschers  Marwan Hami

Ji berhemên lêkolîner  Marwan Hemî

من مؤلفات الباحث  مروان حمي

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *